بهترین ها

درج جزوه های دروس کارشناسی و کاردانی رشته روابط عمومی

ترم سوم مقطع کاردانی رشته روابط عمومی در س افکار عمومی.استاد غربانی
نویسنده : عبدالرضا فتحی راد - ساعت ٢:٥٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٢/٢۳
 

دوستان سلام 

مطالب یاداشت شده و نمونه سولات درس افکار عمومی مربوط به ترم سوم  مقطع کاردانی رشته روابط عمومی  که توسط استاد غربانی در کلاس  درس ارائه شده را لطفا در قسمت ادامه مطلب بازدید فرمایید . متشکرم 

 

 

به روز شده در تاریخ : 23 /  02 /  91 


افکار عمومی چیست ؟ برخی از نویسندگان معتقدند که خیزش افکار عمومی یکی از مشخصه های دنیای جدید است از این جهت میگویند که خیزش آن را باید با خیزش دمکراسی همزمان دانست برای فهم اینکه افکار عمومی کجا و کی تسلط پیدا میکند باید قبلا بدانیم که نویسندگان مختلف از افکار عمومی چه برداشتی دارند . و افکار عمومی چیست .

دسته بندی اول :

1-   افکار عمومی به عنوان مجموعه ای از عقاید افراد : به طور مثال آلبرت بن دیسی یکی از پیشگامان علم حقوق در قرن نوزدهم افکار عمومی را واژه ای عمومی برای باورها و اعتقادات گروهی از افراد جامعه بشری  تعریف میکند .

2-   افکار عمومی به عنوان نوعی سازمان اجتماعی : مثلا چارلز هورتون کولی افکار عمومی را صرفا مجموعه ای از نظریات و عقاید جدا از هم نمیدانست بلکه آن را سازمان یا فرایندی مجتمع از تاثیرات ارتباطی و دو جانبه میدید و یا آقای فردیناند تونیس جامعه شناس آلمانی که افکار عمومی را عقاید مشترک گروهی از مردم میداند بویژه زمانی که این عقاید به اثبات رسیده یا مردود شده است .

دسته بندی دوم :

1-   افکار عمومی پدیده ای محدود به جوامع جدید : هانس اسپیر معتقد است که افکار عمومی پدیده ای جدید است و ریشه های آن را باید در دوره انقلاب فرانسه جستجو کرد . او افکار عمومی را اظهار نظرهای رایج در باره مسائل کشور و پدیده ای میداند که در همه کشورها دیده نمیشود و تنها در جوامع جدید شکل گرفته و با گسترش رسانه های همگانی و سازمانهای سیاسی توسعه یافته است .

2-   افکار عمومی پدیده ای به صورت گسترده و جهانی : طرفداران این دیدگاه معتقدند افکار عمومی باورهای اکثر مردم است و در هر جامعه اعتقاداتی وجود دارد که از آن اکثریت است ، اینان میگویند فراگرد گسترش اظهار نظر در باره مسائل کشور در جوامع باستانی مثل یونان قدیم هم دیده میشود .

در مجموع شواهد نشان میدهند که آنچه تحت عنوان افکار عمومی در جوامع باستانی توصیف میشود  با آنچه درجوامع صنعتی میبینیم بسیار فرق دارد از این جهت میتوان پیدایش افکار عمومی را در عصر جدید و جوامع سنتی دانست . وسعت ، تعدد و تنوع مسائل که افکار عمومی امروز با آن مواجه است و همچنین نحوه بیان و امکاناتی که برای ارائه افکار عمومی در عصر جدید وجود دارد با گذشته قابل مقایسه نیست .

تاریخچه افکار عمومی : تاریخ شناس اتریشی آقای ویلهم بیور عقیده دارد که افکار عمومی نیرویی فعال در امور سیاسی روم و یونان باستان بوده و دولت بایستی به این امر توجه میکرده است . خواه حکومت دیکتاتوری باشد یا دمکراسی آقای بیور و دیگر تاریخ شناسان که افکار عمومی را در قرنهای گذشته بررسی میکنند اغلب از کانالهای ارتباطی به عنوان شاخصها بحث میکنند و معتقدند که به موازی گسترش کانالهای ارتباطی گستره وجودی و شخصیت افکار عمومی توسعه یافته است . به طور مثال در طول قرون بستا در اروپای غربی هنگامی که وسعت کانالهای ارتباطی محدود به محیطهای روستایی بود عقاید عمومی نقش کوچکی را بازی میکرد در این دوران جریان عقاید فقط در مکانهایی وجود داشت که ارتباطات بهتر برقرار شود و افراد با سواد گرد هم آمده باشند مثل  رم ، مراکز مذهبی و دربارهای وابسته به سلطنت دراین شرایط اکثریت جمعیت پاسخ سوالات مطرح شده در زندگی روزانه خود را از مذهب ، آداب و رسوم و دیگر منابع محلی دریافت میکرده و به موازات توسعه کانالهای ارتباطی افکار عمومی جان تازه ای پیدا کرد در دولت شهرهای ایتالیا که تعداد آن به 1600 رسیده بود میدانهایی برای بحثهایی مورد علاقه مردم تشکیل شده بود . پیدایش مطبوعات همچنین کمک بزرگی به توسعه ارتباطات و افکار عمومی کرد با گسترش مطبوعات در اروپا خوراک بیشتری برای نزاهای بین المللی و مذهبی تامین شد و اروپای قرن شانزدهم و هفدهم را در کام خود کشید درسالهای پس از سال 1600 میلادی نشریاتی که به صورت منظم به چاپ میرسید در تعدادی از شهرهای آلمان منتشر شدند در اواخر این قرن شهرهای بزرگ اروپا و برخی از قاره ها روزنامه داشتند در اواسط قرن 18 هنگامی که انقلاب فرانسه و آمریکا در حال شکل گیری بودند ، تعداد بسیاری از مردم اروپا و شمال آمریکا عضو گروهی شدند که آنها را مردم هوشیار نامیدند اینان مردمانی باسواد و تقریبا ثروتمند بودند که علاقه زیادی به امور فرهنگی ، اجتماعی و سیاسی روز داشتند آنها نوعا در شهر زندگی میکردند و روزنامه هایی را میخواندند که از آزادی کافی در چاپ مطالب بحث انگیز برخوردار بودند این مقالات از نظر حکومت ابزارهای آشوب نامیده میشدند در اواخر قرن 18 که رژیم سیاسی فرانسه سرنگون شد و وجود دولتها در سراسر اروپا مورد تحدید قرار گرفت ناظران افکار عمومی را به خاطر نقشی که در آشوب و اغتشاش داشت ستایش و یا سرزنش کردند در همان زمان گرچه در مورد ماهیت افکار عمومی ابهامهایی وجود داشت اما در باره اهمیت آن هیچ شکی وجود نداشت .

شکل گیری افکار عمومی

سه خصلت پدیده افکار عمومی عبارتند از 1-  آشکار بودن  2-  آگاهانه و هوشیار بودن  3-  از وسعت کافی برخوردار بودن  . در هر سه ویژگی یاد شده کیفیت ارتباطی افکار عمومی کاملا مشخص است ، آشکار بودن افکار عمومی مستلزم حضور انسانها کنار هم و بر قراریت رابطه بین آنهاست . آگاهی مردم به وجود افکار عمومی گویای اراده آنها در پیوستن به صفوف دیگران و بر قراری رابطه با آنهاست ، وسعت پدیده نیز نشانه جمعی بودن آن و در نتیجه رابطه اجتماعی است این پدیده به دلیل کیفیت ارتباطی برتر در بستر مردمی یعنی جائیکه تراکم جمعیت بالا است خود را نشان میدهد .

رویداد افکار عمومی در پنج بخش میتواند ظهور یابد :

1-   باید یک واقعه مرکزی و یا شماری از وقایع متناوب و پشت سر هم از یک نوع وجود داشته باشد . هنگامی که ما در معرض تشعشات خبری قرار میگیریم یک خبر بیش از سایر اخبار توجه ما را به خود جلب میکند چنانچه این خبر برای همه شنوندگان جالب توجه باشد آن را اصلی میگویند ، و واقعه مرکزی را تشکیل میدهد و منشاء افکار عمومی میشود . هر چقدر این خبر با نیازهای مختلف مردم بیشتر ارتباط داشته باشد اصل تر و مرکزی تر است . مثل خبر زلزله یا .....

ممکن است یک پدیده اجتماعی به خاطر اثرات سویی که پشت سر هم بر زندگی مردم میگذارد تدریجا به افکار آنها جهت دهد و آن را متحد کند . از قبیل گرانی ، اعتیاد ، ترافیک . از این نوع هستند این پدیده ها بستر ذهنی مردم را برای نشان دادن واکنش آماده میکنند و چنانکه روزی اتفاقی بیافتد یا عمل خلافی سر زند که موجب نابسامانی یا نارضایتی مردم باشد آنگاه مانند جرقه ای افکار ناراضی آنان را شعله ور میسازد .

2-   فضا باید مساعد باشد افکار عمومی در بستر مردمی شکل میگیرد این بستر فضایی است که در صورت وجود نیازهای مردمی برای ارضای این نیازها مستعد میشود چنانچه مردم تشنه شنیدن خبری باشند که به سرنوشت آنها بستگی داشته باشد . به شایعه سازی دست میزنند تا خلاء موجود را پر کنند شایعه سازی و شایعه پراکنی شاخصهای بارز ، وضعیت بحرانی افکار عمومی هستند و باید به مثابه نشانه ای هشدار دهنده بشمار بیایند بنابر این بستر فکری جامعه زمینه ساز افکار عمومی در آن جامعه میشوند .

3-   باید محتوای افکار پاسخگوی نیازهای ظاهری و باطنی افراد باشد : واقعه ای که به افکار عمومی دامن میزند واقعه ای است که به نیاز افراد یا جامعه کلی پاسخ میدهد این نیاز میتواند ظاهری ، آشکار و یا برعکس باطنی ، نهانی و خود آگاه باشد . نیاز به امنیت یا راحتی و فراوانی ، رفاه اجتماعی ، دانستن از جمله نیازهای ظاهری هستند . از سوی دیگر نیاز به بیگانه ستیزی ، نژاد پرستی ، ملی گرایی در زمره نیازهای باطنی و شاید گاهی ناخداگاه بشمار بیاید .

4-   افکار عمومی به واسطه رسانه ها گروهی باید گسترش یابد گسترش افکار عمومی در جوامع قدیم بسیار کند بوده است و به همین نصبت از شدت و نتیجه گیری بی بهره مانده است در جوامع جدید با ورود رسانه های گروهی به عرصه زندگی و اشاعه سریع اخبار و انعکاس بلامانع و بلامنازع رخدادهای اجتماعی بویژه از طریق مطبوعات ، رسانه های گروهی ، رادیو و تلویزیون ، سایتهای اینترنتی و غیره گسترش میابد اگر سابق افکار عمومی در محیط های کوچک از طریق ارتباط رو در رو و کند جریان میافت امروز سرعت توزیع و انتشار افکار مدیون رسانه های گروهی است ، سانسور برای جلوگیری از گسترش افکار عمومی نیز پدیده ای امروزی است مراکز رادیو و تلویزیون و مطبوعاتی فرستنده هایی هستند که از نظر خبری افراد را به منزله گیرندگان خبر بی وقفه تغذیه میکنند .

5-   افکار عمومی باید با دخالت مستقیم مردم گسترش یابد همه روزه وقایعی اتفاق می افتد و اخباری پخش میشود بی آنکه بر مردم اثر چندانی بگذارد ولی روزی فرا میرسد که واقعه ای مردم را بر می انگیزد و یکباره به خیابانها میریزند آنگاه که سیل انسانها روان میشود و عموم مردم به یک رسانه توانای تبلیغی تبدیل میشوند مثل مسابقات جام جهانی

ساختار افکار عمومی : برا ی اینکه افکار عمومی شکل بگیرد باید سه عامل وجود داشته باشد 1-  کانالهای ارتباطی  2-  موضوعات  3-  عموم مردم .

1-    کانالهای ارتباطی : وجود رسانه های جمعی برای شکل گیری افکار عمومی الزامی نیست و کانالهای اولیه کافی هستند اما تلفیقی از رسانه های جمعی و کانالهای ارتباطی مناسب تر است .

2-    موضوعات : یک موضوع ممکن است به صورت مبهم مطرح شود وروی تعداد زیادی از مردم تاثیر بگذارد چرا که پاسخ قابل قبولی برای آن وجود ندارد بنابر این موضوعاتی برای بحث خواهند داشت .

3-    عموم مردم : عموم مردم آن دسته از مردم هستند که به یک موضوع توجه میکنند آنها باید به آن موضوع علاقه داشته باشند و قادر به یاد گیری چیزهایی راجع به آن نیز باشند . ارتباط موضوعات را به عموم مردم پیوند میزند در واقع مطالعه ساختار افکار عمومی روش این پیوندهاست .

پیوندهایی که در مطالعه ساختار افکار عمومی مورد توجه قرار میگیرد عبارتند از :

1-   در اطراف یک موضوع بین افراد ارتباط صورت میگیرد . و بدین ترتیب هر فردی گرایشی نسبت به آن موضوع پیدا میکند اگر این گرایش به مرحله کلام عمل یا رفتار درآید در حقیقت به شکل یک عقیده و فکر درآمده است و اگر هرگز بیان نشود عقیده ای را نیز بوجود نیاورده و جایگاهی نیز در فرآیند افکار عمومی نخواهد داشت ، برخی از گرایشهای شخصی تنها زمانی به شکل افکار عمومی در می آید که در غالب سخنرانی یا مصاحبه و یا در جریان مبارزات انتخاباتی ابراز شود .

2-   مردم معمولا عقاید خود را در مورد موضوعات مختلف به یکی از اعضای گروه خود یا دیگر گروههایی که ارتباط تنگاتنگی با آنان دارند بیان میکنند در اصل اگر اعضای خانواده همسایگان یا همکاران موافق باشند ممکن است عقاید مشترکی ایجاد شود . اشخاص ، افکار و عقایدی را که در افراد وابسته به آن مخالفت ایجاد میکنند معمولا تغییر میدهند در غیر اینصورت از گروه ترد میشوند .

3-   مردم از طریق رسانه های جمعی یا شبکه های میان فردی از نظراتی که در یک مجموعه بزرگتر وجود دارد آگاه میشوند اگر شخص افرادی را بیابد که از دیدگاههای او طرفداری میکنند عقیده خود را راسخ تر بیان میکند اما زمانی که این افکار با مخالفت روبرو شوند به مشکل برخواهد خورد .

4-  

موضوعات تحقیق :

1-       شیو های تاثیر گذاری بر افکار عمومی و تغییر جهت دادن

2-       نقش رسانه های همگانی در افکار عمومی : مطبوعات ، رادیو ، تلویزیون ، سینما ، اینترنت

3-       نقش رهبران فکری در افکار عمومی

4-       نقش تبلیغ و شایعه در افکار عمومی                                                   نقش سینما در افکار عمومی               موضوع تحقیق خودم

5-       روشهای بهره برداری از افکار عمومی

6-       بررسی علایق و نگرشها ی مردم و روشهای شناخت افکار عمومی

 

زمانی که طرفداران یک فکر از وجود افراد همفکر آگاه شدند احتمالا احساس مابودن بوجود می آید بدنه چنین عقایدی ممکن است توسط فرآیند توده ای رشد کرده و تا آنجا پیش رود که تقریبا تمام افراد مستعد گروه دارای احساس ما بودند شوند . ارتباط میان فردی یا وسایل ارتباط جمعی در شک گیری یک گرایش اهمیت ویژه ای دارند معمولا وسایل ارتباط جمعی و منابه شخصی مکمل یکدیگرند ممکن است شخصی موضوعی ر ا از طریق رادیو شنیده باشد و در مورد آن با دوستان خود گفتگو کند و سپس در جهت گرفتن اطلاعات به روزنامه ها مراجعه کند گرایش حاصل از این فرایند بستگی به گرایش ارزشهای قبلی شخص و موقعیت اجتماعی و اقتصادی او دارد .

 

 

 

 

 

نظریه های اولیه در باره افکار عمومی عصر و روشنگری و پیدایش حوضه افکار عمومی :

آقای هابر ماس: معتقد است که گرایشهای تاریخی ارتباط تنگاتنگی با رشد سرمایه داری و طبقه اشراف در اروپا داشتند و در نهایت به ظهور یک فضای عمومی منطقی منتقد منجر شد در سالهای آخر قرن 17 گونه های جدیدی از موسسات اجتماعی رواج یافتند . قهوه خانه های انگلستان ، سالنهای پاریس و انجمنهای مختلف در کشور آلمان این مکانهای تجمع که در آنها به ادبیات و فن بیان توجه خاصی داشتند فضایی را خلق کردند که در آن قدرت مجادله یا بحث بر ثروت و جلال و القاب برتری داشتند ، طبق گفته های هابر ماس اجتماع ادبی قرن 18 با کسب نفوذ سیاسی و از طریق انتشار ادبیات سیاسی به انتقاد آزاد از استبداد مطلق دوران خود پرداختند ، تبادل آزاد اطلاعات و استدلالهای صریح انتقادی یک فضای سیاسی عموم را بوجود آورد با خلق و توسعه این فضای عمومی اخبار عمومی به عنوان مرکز جدید از قدرت سیاسی ظاهر شد ، هابر ماس بویژگیهای منطقی بودن و تساوی بودن افکار عمومی در عصر روشنگری اشاره میکند و آن را ناشی از گفتمان مستدل و گفتگوی فعال میداند به نظر او در این فضای عمومی هدف ( تعیین خواسته ها و صلاح عمومی با مشارکت همگان در بحث هاست ) دراین فضای مباحثه همه افراد به طور مساوی و مستقل از شان اجتماعی و اقتصادی شرکت دارند و بجای قدرت سیاسی به افکار شایسته میدان داده میشود با این ویژگیها جامعه شناسان توانستند مدل کلاسیک افکار عمومی را ارائه و مجموعه ای از شاخصها را برای قضاوت در باره افکار عمومی معرفی کنند .

نظریه منفعت گرا : در اواخر قرن 18 استوارت میل نقش مهمی را برای افکار عمومی در حکومت قاعل شد او معتقد بود که رفتار مردم در وحله اول برای ارضاء امیال فردی و گریز از رنج است و به این ترتیب جامعه متشکل از افرادی است که بدنبال به حد اکثر رساندن منافع و خواسته های خود هستند و بنابر این برای هماهنگ ساختن این منافع نامتجانس نیاز به یک ساز و کار است راه حل این مشکل حکومت اکثریت بود که از طریق انتخابات و همه پرسی منظم استقرار می یافت در دیدگاه طرفداران حکومت اکثریت افکار عمومی به بهترین شکل تحت عنوان منافع جمعی افراد بیان میشد آزادی مطبوعات مورد حمایت جدی آنان بود آنها مطبوعات را از ارکان مهم دادگاه افکار عمومی میدانستند افکار عمومی را یک نوع فشار اجتماعی تصور میکردند و انتشار منظم کلیه اطلاعات مربوط به فعالیتهای دولت را به عنوان عاملی باز دارنده در مقابل سو استفاده از قدرت قلمداد می کردند و خلاصه اینکه آنان معتقد بودند که تحقق خواست عمومی مردم در گرو انتخابات منظم و حکومت اکثریت است .

وجوه اختلاف میان برداشت منفعت گرا از افکار عمومی و نظریات پیشین عصر روشنگری عمدتا ناشی از تفاوت این دو در تعیین صلاح عمومی است در نگرش پیشین افکار عمومی به عنوان روشی برای تشخیص خواست عمومی بود که به نحو مطلوبی از طریق دخالت مستمر عموم در بحثهای مستدل مشخص میشد اما در منفعت گرا افکار عمومی از طریق یک فرایند حداکثر ساز یعنی از طریق حکومت اکثریت مشخص می شد .

رشد افکار عمومی در جوامع معاصر ( عصر فعلی ) : رشد افکار عمومی نیاز به شناخت چند عامل دارد :

1-   تکنیکهای بررسی پیشرفته : تکنیکهای بررسی افکار عمومی ظریف تر میشود و به موازات آن پدیده افکار عمومی رشد میابد این تکنیکها مردم را آگاه میسازند و به افکار مردم واقعیت و وسعت میبخشند و گاهی آن را کنترل میکنند مجهز بودن رسانه های گروهی و دستگاههای تبلیغاتی به آنها امکان میدهد تا در راه تشکیل ، هدایت و به اسارت کشیدن افکار عمومی فعالیت کنند .

2-   خوراک فراوان برای تغذیه افکار : مواد لازم برای تغذیه افکار عمومی هر روز فراوان تر میشود ف اخبار و وقایع سیاسی ، اجتماعی و اقتصادی هم در بعد داخلی و هم خارجی تهیه میشود و به طور خستگی ناپذیری مورد استقبال قرار میگیرد . فراوانی خوراک از یک سو و اشتهای باز مردم از سوی دیگر افکار را بیدار نگه میدارد و آنها را وادار میکند در صحنه های خبری ، ملی و بین المللی حضور داشته و به صورتهای گوناگون واکنش نشان دهند .

3-   توجه روز افزون به افکار عمومی : واکنشها و داوریهای عموم مورد توجه روز افزون قرار دارند چه افراد مهم اجتماعی مانند کارخانه داران ، بازرگانان و تبلیق گران و چه پدیده های مهم اجتماعی از قبیل شهر سازی و قانون گذاری هم به شناخت افکار عمومی نیازمندند و از آن جهت که تاثیر این افکار بر رفتارهای اجتماعی مسلم است به آن حساسیت نشان میدهند .

4-   رشد فزاینده روابط اجتماعی : افکار عمومی در روابط اجتماعی تغییر ایجاد میکند روابط اجتماعی در پرتوی شکل گیری ها و تحولات افکار عمومی پیوسته غنی تر ف محکم تر و گسترده تر میشود . به سهولت میتوان مشاهده کرد که چگونه رسانه های گروهی قادر هستند همفکری و همدردی در میان مردم یک کشور و حتی جهان ایجاد کنند جنگ در گوشه ای از جهان یا زلزله در ناحیه ای از آسیا ، افکار مردم دنیا را به هم نزدیک میسازد و افکار عمومی جهانیان را به بار مینشاند . اینگونه است که در دنیای امروز مرز بین اخبار این طبقه و آن طبقه و داخلی و خارجی رفته رفته از میان برداشته میشود و رسانه های گروهی دائما در جهت وحدت بخشیدن به افکار عمومی گام بر میدارند و تصور دهکده جهانی شکل میگیرد ، هرچه روحیه جمعی قویتر باشد و افکار عمومی وسعت بیشتری پیدا کند افراد غنای بیشتری میپذیرند و شخصیت اجتماعی خود را بیشتر تکامل میبخشند میبینیم که در یک جنبش مردم دوستانه مانند زمان زلزله چگونه همکاری های اجتماعی شکل میگیرد و افراد خود را باز میابند .

ریشه افکار عمومی در نظامهای ارزشی جامعه :

وقتی کشوری مورد هجوم دشمن قرار میگیرد یک یک افراد ملت برای دفاع از خود آماده رفتن به میدان جنگ میشوند و جنگ تبدیل به یک نظام ارزشی میشود این ارزشها که ناشی از وجدان عمومی مشترک است به واسطه افکار عمومی هراست میشود قضاوت در مورد افکار عمومی یک قوم یا ملت با توجه به این ارزشها صورت میگیرد هر چه ارزش جمعی ریشه دار تر باشد افکار عمومی عمیق تر خواهد بود پس افکار عمومی میتواند به عنوان شاخصی برای تشخیص ماهیت شخصیت اجتماعی آنها بکار رود با مطالعه نوع افکار رشد وضعف آن و اشکال گوناگون آن میتوان به تمایلات عموم پی برد و دریافت چگونه افکار عمومی با وجدان فردی و جمعی ارتباط پیدا میکند و چگونه رابطه بین انسان شخصی و انسان جمعی صورت میگیرد .

فشار گروه : هنگامی که گرایشی شکل میگیرد و به صورت یک عقیده ابراز میشود اغلب اوقات به گونه ای بیان میشود که با عقاید ابراز شده از طرف دیگران هماهنگی داشته باشد . هر چقدر که اعضای گروه به واسطه شبکه بین افراد با یکدیگر مرتبت تر باشند گروه پایدارتر میشود . وقتی در باره یک موضوع در درون گروه گفتگو میشود نتیجه حاصل از این گفتگو معمولا منجر به پیدایش عقیده ای مشترک میشود کسانی که با این عقیده سازگاری ندارند خاموش شده و از گروه خارج میشوند نمونه فشارهای گروهی را میتوان پیش از برگزاری انتخابات مشاهده کرد این امر زمانی به وقوع میپیوندد که خانواده ها ، همسایگان و یا همکاران همه قصد دارند که روی آرای اعضای گروه تاثیر بگذارند هنگامی که موضوعی مورد توجه رسانه ها قرار میگیرد نتیجه آن میشود که بحثهای گسترده ای سر میگیرد و اجتماع عقاید به درون بدنه های بزرگ افکار عمومی راه میابد . رسانه ها در اولویت دادن به موضوعی که مردم باید راجع به آن بیندیشند موفقند اما در مورد اینکه چه باید بیندیشند چندان موفق نیستند .

جنبشهای اجتماعی : با توجه به قابلیت رسانه ها در تحرک بخشیدن به تشویق گروهها و حتی جنبشهای اجتماعی فرایند بسیج افکار دو برابر میشود ارتباط دو جانبه و تنگاتنگی بین جنبشهای اجتماعی و افکار عمومی وجود دارد یک جنبش پاسخ احساسات عمومی به یک موضوع است مثلا آن دسته عقایدی که در رابطه با آلودگی آب و هوا باشد سبب ایجاد جنبشهای متعددی در حمایت از محیط زیست میشود  و بیشتر این جنبشها در سالهای بعد سبب مبارزات گسترده ای میشود رسانه ها این آگاهی را به افراد میدهند که در ابراز عقاید خود تنها نیستند و چون عضو یک گروه بزرگ هستند میتوانند در مورد آنها صحبت کنند محققان دریافتند که افرادی که متوجه میشوند که عقیده آنها در مورد یک موضوع دارای زمینه محکم و ریشه ای باشد میل زیادی به ابراز آن پیدا میکنند در عین حال آن دسته افرادی که دارای عقاید مخالف میباشند میل کمتری به شنیدن دارند این امر موجب میشود که عقاید یک گروه روی کانالهای ارتباطی عامه تاثیر بگذارد و افکار و عقاید یک گروه دیگر اصلا شنیده نشود .

شایعه و افکار عمومی : شایعه در تشکیل افکار عمومی سهمی انکار ناپذیر دارد درست است که رسانه ها نخستین منبع اطلاعاتی در جوامع جدید هستند اما نباید فراموش کرد که افکار عمومی از مجاری مجازی نیز تغذیه میشوند شایعه بیان کننده نگرانی ها و اضطراب های بخشی از مردم در برابر فریب اطلاعاتی است شایعه نوعی پیام است که برای تحریک هیجانی ترس را بوجود می آورد . شایعه کسی را قانع نمیکند اما چیزی را بزبانها می آورد که عموم حاضرند آن را باور کنند . شایعه به آسانی به میان اخبار میخزد ، ابهام به زایش شایعه کمک میکند یعنی ابهام وقتی بوجود می آید که خبر به روشنی داده نشود یا دو توصیف متضاد از یک رویداد عرضه شود یا افراد بخوبی نفهمند که رسانه چه گفته است . وقتی شایعه از زبان یک مقام رسمی تایید میشود به خبر تبدیل میشود ولی هنگامی که تکذیب میشود به صورت شایعه باقی میماند و حتی دوام میابد زیرا مردم همیشه به رسانه اعتماد ندارند . شایعه عمدتا در مورد موضوعاتی است که برای مردم جالب است شایعه اغلب محصول تلاش جمعی است برای توجیه دشواری که از طریق مجاری رسمی توجیه نشده است .

تفاوت اساسی میان شایعه و نظر رسمی در این است که درستی شایعه رسما تایید نشده و رسانه ها در اغلب موارد اطلاعات خود را از منابع رسمی میگیرند . شایعه مجرایی است که از طریق گوش و زبان عمل میکند و اغلب حرف مخالف میزند در زمان بحران اشخاص اغلب به این گونه منابع دل میبندند .

دو شرط اصلی انتقال شایعه اهمیت موضوع و ابهام هستند . رابطه بین ابهام و اهمیت موضوع افزایشی نیست بلکه ضربدری است یعنی اگر یکی از این دو صفر باشد شایعه دامنگیر نخواهد شد یعنی چنانچه موضوع به اندازه کافی اهمیت نداشته باشد یا اگر ابهامی در میان نباشد شایعه ای وجود نخواهد داشت . بروز شایعه اغلب در نتیجه سکوت رسانه ها حاصل میشود انسان همواره نیاز دارد با اطمینان زندگی کند لذا در وضعیت های نامطمئن عقل خود را بکار میگیرد و چنانچه منبع مطمئن بدست او نرسد از جای دیگر آن را بدست خواهد آورد .

دو منبع اصلی افکار عمومی یعنی رسانه ( مجرای رسمی ) و شایعات ( مجرای موازی ) با هم رابطه ای مبهم و دو پهلو دارند رسانه های جمعی با حفظ سکوت در برابر بعضی شایعات آنها را خاموش میکند یا بر عکس با تبلیغات آنها را به روشنی میرساند معمولا رسانه ها را حل دوم را انتخاب میکنند زیرا در جوامع جدید کار اصلی رسانه ها واقعیت سازی است لذا اگر چه رسانه ها شایعه را بوجود نمی آورند اما به عنوان واسطه آن را تقویت میکنند یا حتی گاهی با دادن نظراتی که مردم را وحشت زده و تشنه قبول شایعات میکنند شایعه سازی را تقویت مینمایند بنابر این رسانه و شایعه دو منبع پویا و وابسته به هم هستند که عملکرد هر یک روی دیگری تاثیر میگذارد پایه و اساس شایعه میل به برقراری ارتباط ، تقسیم احساسات با دیگران و اغنای همنوعان است . شایعه به تدریج که تعداد بیشتری از اشخاص را فرا میگیرد قدرت اقنائی هم پیدا میکند در این صورت است که هم گزندگی ها و هم شاخ و برگها بیشتر شدند و کار به مبالغه بکشد .

افزودن شاخ و برگ به خاطر اقناع کردن صورت میگیرد شنونده با شنیدن شایعه از زبان یک دوست با آوردن دلایل دیگری در راستای فکر اصلی شایعه به آن شاخ و برگ میدهد این آغاز تشکیل گولوله برفی است که هر چه بغلتد بزرگتر میشود . هر کسی چاشنی خود را به آن میزند به این ترتیب شایعه با یک دلیل آغاز میشود و در طول جابجایی دلایل دیگری به آن اضافه میشود دادن شاخ و برگ به محتوای اولیه شایعه به این دلیل است که ما خیلی بیشتر به عنوان انتقال دهنده خبر عمل میکنیم تا دریافت کننده، همه میخواهند ناقل خبر یا شایعه باشند این خواسته موجب شرکت موثر در شایعه سازی میشود و شایعه را از آن خود میکنند و تخیل و توهم را بر آن اضافه میکنند شایعه همه چیز را به روز میکند ، رویداد همیشه امروز روی داده است طبیعی است که اشخاص بیشتر به اخبار و رخ دادهای فعلی یا آینده نزدیک علاقه نشان بدهند تا به اتفاقات بی زمان و بی مکان یا مربوط به جاهای دیگر این تمایل همیشگی به امروزی کردن تاریخ ها موجب میشود که طراوت شایعه حفظ شود ، فرایند جوان ماندن دائمی شایعه منطقی است ، بتدریج که از واقعه دور میشویم شایعه مانند هر چیز دیگری ارزش خود را از دست میدهد پس برای اینکه شایعه جریان پیدا کند باید همواره ارزش آن تجدید شود . همچنین شایعه در مسیر خود بعضی جملات را وارونه جلوه میکند تا برای جمع قابل قبول تر باشد بتدریج که شایعه پیش میرود گروههای بیشتری از مردم را در خود فرو میبرد هر کدام از این گروهها ، واژگان ، نمادها ، افکار قالبی و نحوه فکری خاص خود را دارند همانگونه که هر فروشنده با زبان مشتری خود با او حرف میزند شایعه نیز با قواعد ارتباطی هر گروه مطابقت پیدا میکند .

ارتباط میان فردی و افکار عمومی :

1-    گفت و شنودها در افکار عمومی : ارتباط میان فردی نقش مهمی در شکل گیری افکار عمومی دارد افکار عمومی پدیده ای جمعی است بنابر این باید رابطه میان فردی و رابطه گروهی را در تشکیل فرآیند افکار عمومی مد نظر قرار داد . افکار عمومی با گفت و شنود بین مردم ارتباط دارد گفت و شنود ، هر گونه مکالمه دو نفره است که ممکن است با هدف آموختن ، فرمان داد ، پرسش و غیره صورت بگیرد . موضوع گفت و شنود متنوع و گوناگون است از نظر زبانی ، دینی ، سیاسی یا اقتصادی . اما با وقوع نوع آوری های فنی گفت و شنود را بارورتر میکند مطبوعات هم گفت و شنودها را رونق میبخشند و هم مباحثه را تشویق میکنند و به آن دامن میزنند اصولا رسانه نوعی گفت و شنود جمعی است و موضوعاتی را برای بحث بین افراد بدست آنها میدهد با وجود این قدرت بدون دخالت مطبوعات نمیتواند کاری از پیش ببرد زیرا بدان نیازمند است تا بوسیله آن کارهای خود را در معرض همگان قراردهد در کشورهایی که قدرت در آنها خیلی پایدار مانده گفت و شنود ها برای کسب حیثیت ، افزایش  قدرت و حفظ آن ضروری است .

2-    همانند سازی : همانند سازی پدیده ای روانی است که نمیتوان تاثیر آن را در شکل گیری افکار نادیده گرفت افراد تمایل دارند از نظرشیوه حرف زدن ، بیان ، ظاهر و رفتار همانند یکی از نزدیکان یا افراد مورد علاقه خود عمل کنند این عامل یعنی همانند سازی باعث سرایت نظر دیگران در افراد میشود فروید همانند سازی را پیوندی عاطفی میان یک شخص و یک آرمان یا یک شخص دیگر یا حتی یک گروه میداند به نظر او این پیوند بر ای رشد متناسب و متوازن شخصیت مهم است پژوهشها نشان میدهد که وقتی تفاوت میان اعضای گروه اجتماعی زیاد باشد افراد تمایل خواهند داشت تا بنا بر هویت اجتماعی خود رفتار کنند تا آنکه به عنوان فرد نقشی داشته باشند .

3-    اقناع : در فرایند اقناع ارتباط میان فردی نقش تعیین کننده ای دارد . اقناع فرایندی است هم اجتماعی و هم نمادی در اینجا صحبت بر سر وضعیت هایی است که در آنها به کمک نمادها سعی در تغییر نظر دیگری شود قدرت اقناعی واژگان میتواند با وسایل قهر آمیز همراه شود تا هدف اقناع کننده حاصل هدف نهایی اقناع تغییر رفتار است به این معنی که کافی نیست فقط نظر مردم راجع به یک کاندیدای انتخابات مثبت شود بلکه باید این نظر را در پای صندوق رای نشان دهد بنابر این هدف تبلیغات وادار کردن افراد به عمل عینی است .

اولین مرحله برای اقناع شناخت است افراد پس از شناخت یک موضوع نصبت به آن گرایش مثبت یا منفی پیدا میکنند بدین معنی که افراد بعد از آنکه فهمیدن موضوع چیست از نظر روانی با آن موضوع درگیر میشوند در این مرحله است که ادراک کلی نسبت به آن موضوع رشد میکند و افراد با توجه به چیزهایی که از اطرافیان و افراد مورد اعتماد مورد اعتماد میشوند نصبت به آن موضوع گرایش پیدا میکند در زمینه اقناع دو عامل دیگر نیز اهمیت دارند توانمند ی و اعتبار مطالعات ثابت کرده است که اقناع کنندگان که به نظر اشخص توانمند و شایسته هستند مردم به آنها اعتماد بیشتری دارند .

ارتباطات گروهی و افکار عمومی : گرچه اساس و پایه افکار یک فرد نظر شخصی او گرایشها و رفتار اوست اما به دو دلیل افکار عمومی اساسا فرایند اجتماعی است :

1-    نظرهایی که ابراز میشوند در جهت نظرهای دیگران و برای پشتیبانی از آنهاست .

2-    نظرهایی که ابراز میشوند نتیجه مباحثه با دیگران است .

اگر به سطوح سه گانه ارتباط شامل 1- سطح ارتباط میان فردی  2-  سطح ارتباط گروهی  3-  سطح ارتباط جمعی  . توجه کنیم میبینیم که تمام فرایندهایی که در سطح میان فردی شامل گفت و شنود ، همانند سازی و اقناع هستند ، که میتواند در سطح ارتباط گروهی کوچک نیز مطرح باشند چون افراد علاوه بر ارتباط چهره به چهره گاهی سه یا چهار یا پنج نفره هم به بحث مینشینند بطور کلی بهتر است وقتی سخن از گروه به میان می آید گروههای نخستین را از گروههای ثانوی تفکیک کنیم .

بر قراری ارتباط با دیگران مستلزم داشتن شناخت مشترک است افراد در جریان مباحثات حجمی از اطلاعات را برای شناخت مسائل خود و حل آنها می آفرینند مباحثات امکان میدهند فکر روشن تری در مورد تفکر شخصی دیگر پیدا شود و همین موضوع میتواند به شکلگیری نظر فرد کمک کند .

پویایی گروهی : نظر افراد گروه را نمیتوان با حاصل جمع نظرهای افراد گروه برابر دانست گروه ،کلیتی است تفکیک ناپذیر از افرادی که آن را تشکیل میدهند . این واقعیت را پویایی گروهی مینامند فرد در گروه رفتاری را از خود نشان میدهد که با رفتار او در زمانی که تنها است تفاوت دارد . مطالعات نشان میدهد حتی اگر فردی انسان منطقی باشد باز هم به محض قرار گرفتن در میان نزدیکان خود راه تحقل را به فراموشی می سپارد اکثر افراد به محض آنکه در گروه قرار بگیرند نظر دیگران را میپذیرند در واقع نیروی کیفی افراد از نظر هوشمندی و اصالت به محض آن که با دیگران گرد می آیند رو به کاهش میگذارد، مثل اینکه جمع آنچه را فردی است کوچک میشمارد و تحقیر میکند میل به شباهت داشتن به دیگران و همرنگی با آنها نیروهایی هستند که دست و پای موجود انسانی را میبندد. وقتی قرار است افکار عمومی تحلیل شود یکی از موضوعات دو پهلو و ابهام آمیز موضوع قاعده اکثریت است که از آن به عنوان استبداد اکثریت هم نام برده میشود . از آنجا که گروه حکم به یکی بودن میدهد بیم آن میرود که نظر اقلیت زیر فشار اکثریت از بین برود ، افرادی که حس میکنند نظرشان از نظر اکثریت فاصله میگیرد از ترس ترد شدن آن را به زبان نمیآورند به این ترتیب سکوت آنها اکثریت را در موضع خود تقویت میکند و این به حذف نظر اقلیت می انجامد. بنابر این در هنگام مطالعه افکار عمومی باید فضایی که نظر در آن شکل می گیرد نیز مورد بررسی قرار گیرد برای این کار باید از افراد علاوه بر این که نظر خودشان را میپرسیم در باره نظر دیگران و آنچه در باره وضعیت سیاسی می اندیشند و اینکه آینده را چگونه پیش بینی میکنند نیز سوال کنیم .

مباحثه : افراد بخش مهمی از آگاهی های خود را از نظرات دیگران و در جریان مباحثات بدست می آورند در بحث های گروهی میتوان سه مرحله اصلی زیر را از هم تفکیک کرد :

 1-  پیدایش نظرات نا همسو در موضوع بحث   2-  همسویی افراد       3- مذاکره بین افراد برای یافتن راه حل

شناخت در مباحثه گروهی به صورت کنش و واکنش است . بدین معنی که افکار واعمال هر کسی تحت تاثیر واکنشهای دیگران قرار دارد فرد به تدریج در طی بحثها اطلاعات تازه ای بدست میآورد. به این ترتیب افکار دیگران در مورد موضوعات مختلف او را هدایت میکند و به او امکان میدهد نظر خود را اصلاح کند . همچنین قابل ذکر است با وجود اهمیتی که نقش رسانه ها در شکل گیری افکار عمومی داده میشود معلوم شده است که در تصمیم گیری ها بیش از آنکه از رسانه ها پیروی شود از رهبران فکری تبعیت میشود .

رهبر فکری کسی است که به عنوان کارشناس از طرف همتایان خود پذیرفته شده باشد .

نقش رهبر فکری : نقش رهبران فکری در شکل گیری افکار عمومی بسیار مهم است این شخص کسی است که با تماسهای شخصی روزمره و انجام بحث در نظر و تصمیم اشخاص در مورد بعضی از قضایا تاثیر میگذارد رهبران اشخاصی هستند که به شکلی خاص بیدار ، فعال و علاقمند به سیاست هستند و بویژه مصرف کنندگان بزرگ رسانه ها نیز هستند . کسی که در زمینه ای رهبر میشود الزاما در زمینه ای دیگر رهبر نیست بعلاوه جریان نفوذ رهبر الزاما به طور عمودی نیست و برعکس نفوذ بین شخصی یا سطح افقی مهمتر است . ( از درون جامعه بوجود می آیند و رشد میکنند و ارتقا میابند ) .     تااینجا در وبلاک ثبت شد  

مذاکره : مذاکره هم نوعی پیش درآمد تفاهم است و هم پیش شرط آن ، مذاکره در داخل گروه یک نوع بحث میان فردی است با این تفاوت که در بحث گروهی تعداد شرکت کنندگان بیشتر و در نتیجه شرایط پیچیده تر است یکی از مشخصه های مذاکره اجتماعی این است که از قواعد پیروی میکند ، در جریان بحث ها اعضای گروه اطلاعات خود را با هم مبادله میکنند . در نتیجه زمانی را میرسد که اختلاف نظرها و درگیری ها آشکار میشود مذاکره در این مرحله بر اساس یک فرایند کنش و واکنش صورت میگیرد . بر قراری ارتباط و تبادل نظرات متفاوت برای ادامه حیات گروه لازم است زیرا امکان سازش با شرایط جدید را به اعضا میدهد . هر فرد با سرمایه اطلاعاتی خود در مذاکره شرکت میکند این سرمایه ارزشها ، گرایشها و نظرات او را منعکس میکند  به هنگام مذاکره اطلاعات تازه و نظر دیگران میتواند نظر اولیه او را تغییر دهد افراد با شدت یکسان در مذاکره شرکت نمیکنند اشخاصی که به شدت با مسئله ای درگیرند ، انگیزه بیشتری دارند و به اخبار مربوط به آن مسئله بیشتر توجه نشان میدهند و در مذاکرات شرکت میکنند این اشخاص به قضاوتهای خود نیز مطمئن تر اند و مشکل نظرات خود را تغییر میدهند با وجود این معلوم شده است این اشخاص بهترین طرفهای مذاکره نیستند . در واقع از آنجا که اغلب دارای نظرات افراطی هستند سایر اعضا ممکن است در مقابل آنها جانب احتیاط را نگه دارند افرادی که مواضع نرم تری دارند با سیاست و کیاست بیشتری برخورد میکنند و برای ایفای نقش واسطه گری مناسب ترند هرچه گروه نامتجانس تر باشند مذاکره از اهمیت بیشتری برخوردار است میان نظرات اعضای گروه برحسب گوناگونی بینش آنها فاصله وجود دارد آنجه در مذاکره مورد توجه است از  میان برداشتن فاصله میان بینش اعضای گروه است . برای رسیدن به این مقصود هم میتوان راه حلی پیدا کرد و به سازش دست یافت و هم میتوان با پا فشاری بر مواضع خود کار را به افراط کشاند هنگامی که فاصله اولیه بین نظرات زیاد باشد سمت گیری در جهت حفظ وفاق کامل بیشتر اتفاق می افتد اما مشاهده شده است که در وضعیتهایی که نفاق شدت دارد وفاق کمتری پایدار می ماند در این صورت افراد کمی بعد از بحث به نظر اول خود باز میگردند . در گروههایی که فاصله بین نظرات زیاد باشد بعد از وفاق نظرات فردی افراطی تر از زمانی میشود که فاصله کم باشد اعضای گروه به جای آنکه به یک میانگین دست یابند با گرایشهای متقابلی که دارند سر سختانه بر سر حرف خود می ایستند در واقع به خاطر تفاوتهایی که افراد را از هم دور میکند افراط کاری ظاهر میشود لزوم انسجام در گروه ، فشار برای همنوایی و سازش را بیشتر میکند و افراد را برای دستیابی و جستجوی راه حل وا میدارد . بنابر این مذاکره برای دستیابی به توافق هنگامی که افراد مشترک المنافع باید همسو عمل کنند ضروری است .

تصمیم : تصمیم را فرا بندی اجتماعی مینامند که در زمان جریان میابد چون راه حل های متفاوت در طول زمان شکل میگیرند افراد متعدد با توجه به منافعشان با هم کنار میآیند و در یافتن راه حلها شرکت میکنند نظراتی که آشکارا بیان میشوند نشانه تصمیم فرد است . در اینجا منظور از بیان نظر میتواند از یک انتخاب ساده تا رای سیاسی را شامل شود در مطالعه افکار عمومی پرداختن به موضوع تصمیم اهمیت دارد زیرا نظرات بیان شده نشان دهنده تصمیمی هستند که افراد در مورد موضوعی مهم گرفته اند در سطح تصمیم گیری تفاوت بین نظر و گرایش به روشنی آشکار میشود تصمیم گیری بیانگر یک نظر است در حالی که گرایش فشار عاطفی و تمایل به دادن پاسخ مثبت یا منفی به یک موضوع را روشن میکند افراد بعد از تصمیم گیری اطلاعت خود را مبادله میکنند جنبه های مثبت و منفی آن را برآورد مینمایند با دیگران وارد بحث میشوند و بر حسب نظام ارزشی خود تصمیم میگیرند . در افکار عمومی تحلیل ارزشها نقش مهمی دارد ارزشها بیان کننده باورهای جمعی هستند ارزشها برای انسانها آرمانهایی همراه با احترام هستند ودر قالب چیزها و رفتارهای ملموس و نمادین بیان میشوند ارزشها در قضاوت رفتارهای شخصی و اجتماعی حکم معیار را دارند در جریان بحث ها ارزشها به شدت حضور داردند و اطلاعات تازه ای را وارد میکنند دلایل و اطلاعاتی که با ارزشهای مورد قبول افراد مطابقت دارند بیشتر از ارزشهای دیگر مورد بحث قرار میگیرند . تصمیم گیری یک عمل مشارکتی است ، مشارکت در تصمیم گیری فرد را از حالت انفعالی و حالت فعال در میاورد ، مشارکت در جمع انسانها روابط عادی را شدت میبخشد اشخاص را تحیج میکند و آنان را در باورهای عمیق خود راسخ تر میکنند . ثبت شده در وبلاک  1و 2

مصاف افکار در انظار : منظور از مصاف افکار در انظار مبادله افکار در طیف گسترده است . افراد در موضوعات مشترک مورد علاقه خود به تبادل نظر می پردازند . ولی میخواهند درگیریهایی را که در طول فرایند برخورد افکار پیش می آید حل کنند . هدف مشترک شرکت کنندگان در این گفت و شنودها رسیدن به وفاق جمعی است ، عموم مردم پیوسته دل مشغول بعضی مسایل مشترک هستند و راجع به آن صحبت میکنند عموم مردم خود شبکه ای از گروه ها هستند که تک تک اعضای این گروه ها از رسانه ها استفاده میکنند و با نزدیکان خود در باره اطلاعات پخش شده از رسانه به بحث میپردازند به این ترتیب هر شخص در میان عموم دو نوع ارتباط برقرار میکند .

1-    ارتباط میان فردی ( یا بحث اعضای گروه خود ) .

2-    ارتباط جمعی ( مصرف کننده رسانه ها ) .

به این ترتیب اشخاص به واسطه رسانه های همگانی در یک حرکت جمعی شرکت میکنند . شبکه های میان فردی به طور قطع در شکل گیری نظر در ذهن افراد دخالت دارند . مظالعه در مورد رای گیری به شکل بارزی گویای این وضعیت است . پژوهشگران نشان دادند که رسانه ها نسبت به ارتباط میان فردی در  انتخاب نظر کمتر تاثیر گذارند . البته پژوهشگران هرگز این را به معنای بی تاثیر یا کم تاثیر بودن رسانه ها نمی دانند . اما دیگر به آن تاثیر فوق العاده زیادی که در تحقیقات دهه های قبل برای رسانه ها قایل بودند اعتقاد ندارند گرچه افراد در گروه اجتماعی خود نسبتا متجانس ( هم جنس ) هستند ف مثلا صفات مشترک زیادی که گروه دانشجویان با هم دارند ، اما زمانی که افراد به عنوان عموم مورد بررسی قرار میگیرند . نا متجانس هستند ف رسانه های ارتباطی که در مصاف افکار از آنها استفاده میشود بسیار متنوع هستند . فن آوری باید لزوما در برقراری ارتباط یعنی هنگامی که مردم زیادند و افراد دور از هم زندگی میکنند . دخالت داشته باشند .

پس رسانه های همگانی درست مشارکت جمعی و در ایجاد یک مخرج مشترک ضروری میشود در گروه شرکت کنندگان میتوانند نظرات خود را مبادله کنند و در مورد اختلاف خود رو در رو به مصاف بپردازند . به محض اینکه تعداد زیاد افراد دخالت رسانه خاصی را اقتضا کنند  مصاف افکار ابعاد دیگری پیدا میکند و در اینجا گردانندگان رسانه ها در انتخاب و انتقال اطلاعات نقش اصلی را پیدا خواهند کرد .

ارتباط جمعی و افکار عمومی :  سه مرحله در تحلیل اثر رسانه ها بر افکار عمومی میتوان تشخیص داد :

1-   دوره نخست : که قدرت رسانه ها را مسلم فرض می کرد در این دوره که درسالهای 1920 تا 1943 میلادی ادامه داشت قدرت تمام عیار رسانه ها مورد توافق محققات ارتباطی بود مطالعات مربوط به تبلیغات سیاسی بین دو جنگ اول و دوم جهانی بر پایه ایده قدرت زیاد ریانه ها انجام می گرفت و درباره نقش تبلیغات در  دستگاری نظرات و اقنای پنهانی به بحث می پردازد این ایده مطالعاتی زمانی خاتمه یافت که نتایج تحقیقات در باره جریان چند مرحله ای انتشار پیامهای رسانه ها نقش رهبران فکری را در کاهش قدرت، تاثیر قدرت رسانه ها به اثبات رساند .

2-   دوره دوم : که اثر حداقل رسانه ها را مطرح کرد از سال 1944 آغاز شد و تا دهه 1960 میلادی ادامه داشت در این دوره نتیجه گرفتند که رسانه ها آنقدر هم که قبلا تصور میشد تاثیر گذار نیستند  البته آن زمان صحبت بر سر رادیو و مطبوعات بود . زیرا هنوز تلویزیون وجود نداشت دیگر اینکه انتخاب کنندگان تحت تاثیر رسانه ها کمتر نظر خود را تغییر می دادند نظریه اثرات محدود که در صحنه سیاست موفقیت چشم گیر کسب کرد از همینجا شکل گرفت .

3-   دوره سوم : بر پیچیدگی اثرات و اندیشه متمرکز بر قدرت تلویزیون استوار است این دوره از 1960 شروع شد و تا کنون روند تحولی زیادی را طی کرده است . در این دوره ورود تلویزیون به عرصه رسانه های جمعی نقش بسیار مهمی داشته است و پژوهشگران در ابتدا سعی کردند اثرات تلویزیون را بر افراد و جامعه شناسایی کنند سپس رفته رفته با مسئله پردازی های گسترده به تحلیل کارکرد سیاسی تلویزیون در جامعه دست زدند و سرانجام در باره کنش و واکنش بین جامعه و تلویزیون پرداختند . ثبت در پرشین بلاگ

بازی دو سویه رسانه ها : در جوامع غربی رسانه ها به ابزارهای اطلاعاتی و تفریحی تبدیل شده اند و افراد نیز آنها را به عنوان منابع اطلاعاتی میشناسند بدون شک اشخاص با روابط میان فردی در مورد آنچه در جهان اتفاق می افتد افکاری را در سر می پرورانند  اما این روابط با اطلاعاتی که رسانه ها می گیرند تغذیه می شوند . تعدادی از دانشمندان عقیده دارند که رسانه ها با قرار گرفتن میان کنش گران سیاسی و مردم دو کار اساسی را در فرایند افکار عمومی انجام میدهند . 1- نخست آنکه نقش گزارشی ایفا میکنند یعنی رسانه ها در غالب اخبار و تفاصیل فضا سازی ذهنی میکنند 2- دوم اینکه با منعکس کردن پاسخ های مردمی به برخی پرسش ها نقش نظر سنجی را به خود اختصاص می دهند و این امکان را فراهم میساند که همه در جریان فضای ذهنی مردم قرار بگیرند . این نقش دوم با ارایه نتایج نظر سنجی ها ممکن است به صورت رسمی انجام بگیرد . اما اغلب اوقات با انجام مصاحبه انتشار نامه های مردم به صورت غیر رسمی انجام می گیرد این دو نقش مکمل یکدیگرند و امکان می دهد مبادله متقابل از یک سو بین کنش گران سیاسی و از سوی دیگر موافقان و مخالفان آنان برقرار شود . بنابر این مردم دو دسته اند .

 دسته اول : که سعی میکنند فعالانه بر جریان تصمیم گیری ها اثر بگذارند و در آن دخالت کنند .

 دسته دوم : کوششی دارند به عنوان مصرف کننده رسانه ها در جریان رخدادها قرار گیرند .

صحنه رسانه ها : رسانه ها نقش های متعددی را در حیات اجتماعی بر عهده دارند از جمله اینکه صحنه ایی را بوجود می آورند که در آن حیات سیاسی به نمایش گذاشته میشود . در این صحنه سبکهای تازه و هنجارهای زندگی رخ مینماید این فکر که محتوای برنامه های     رسانه ایی میتواند نظرات افراد را تغییر دهد . فکر تازه ای نیست ، مفهوم برجسته سازی برای نخستین بار در کارهای روزنامه نگاری سیاسی توسط  والتر لیپمن مطرح شد . بعدها در سال های دهه 1950 متوجه شدند که رسانه ها قادر هستند از راه بزرگ نمایی توجه مردم را علاوه بر قهرمانان به بعضی امور عمومی و حرکات اجتماعی معطوف کنند . نظر اشخاص در مورد موضوع مورد توجه رسانه ها ممکن است تغییر نکند اما آن موضوع به دلیل دخالت رسانه ها در نزد مردم مهم جلوه خواهد کرد .

نقش تقویمی رسانه ها : مطالعات در مورد برجسته سازی فراوان صورت گرفته است همه آنها به این نوع فرایند نمی پردازد و برای متغیرهایی که بکار می گیرند ارزش واحدی قائل نیستند اما همه آنها به افکار عمومی و رابطه آن با رسانه ها توجه دارند . کارکرد صحنه پردازی در رسانه ها که با توجه به نقش تقویمی رسانه ها تحمیل شده است در سالهای دهه 1970 توسط متخصصان امریکایی علوم سیاسی پیشنهاد شد در نقطه شروع تحلیل دو نظر وجود دارد یکی آنکه رخدادها آنقدر فراوانند که رسانه ها نمی توانند به همه آنها توجه یکسان نشان دهند . دوم آنکه عموم نمی توانند تمام آنچه را که از رسانه ها پخش میشود هضم نمایند و به اجبار نوعی گزینش در میان رخدادها انجام میگیرد به این دلیل است که رسانه ها برای ارائه رخدادها از تقویم استفاده می کنند و برای عرضه موضوعات ترتیب قائل می شوند . در بطن این دو نظر تقویم یا برنامه ریزی برای افکار عمومی است که آقای مک کومبز  و  شاو  مفهوم تقویم را مطرح کردند و اعلام کردند که ممکن است که اغلب اوقات مطبوعات موفق نشوند به اشخاص بگویند چه فکری بکنند ، اما با تاثیر فوق العاده ای که بر مردم دارند میتوانند بگویند به چه باید فکر کنند از این رو پژوهش گران به طرح فرضیه زیر دست زدند  چنانچه درست باشد که رسانه های همگانی بر جهت دادن به گرایشها و رفتارهای عامه تاثیر ناچیزی دارند باید دانست که با برنامه ریزی زمانبندی شده در عرصه رخدادها موفق می شوند بر گرایشهای مردم به موضوع های سیاسی تاثیر بگذارند ، رسانه ها برای ساختن واقعیت سیاسی و اجتماعی درست شده اند زمانبندی اطلاعات هنگام برگزاری انتخابات اهمیت بسزایی دارد پژوهشگران متوجه شدند :

1-    رای دهند گان به هنگام تبلیغات انتخاباتی بخش اعظم اطلاعات خود را از رسانه ها دریافت می کنند .

2-    آنها از طریق رسانه ها به اطلاعات تازه دست پیدا میکنند .

3-    در مورد رخدادهای جدید به هنگام انتخابات آنها به نسبت اهمیتی که رسانه ها به موضوعات می دهند از این موضوعات مطلع می شوند

سنجش افکار عمومی در طول سالها به دلایل زیر در جهان رشد چشم گیری داشته است :

1-   سنجش افکار را میتوان برای بررسی مشکلات در زمینه های واقعی به کار برد ف یعنی نیاز نیست که نمونه هایی را به ددرون آزمایشگاه برد و تحت شرایط کنترل شده روی آنها آزمایش انجام داد .

2-   اگر سنجش افکار درست و با معیارهای دقیق صورت گیرد میتوان به نتایج آن اعتماد کرد و با انتخاب نمونه معرف آنرا به کل جامعه اضافه کنیم .

3-   اگر این نوع بررسی ها درست انجام گیرند تاثیر شخصی پژوهشگر روی نتایج آن اندک خواهد بود و نتایج عینی و بی طرفانه و قابل اطمینان بدست می آید .

4-   با توجه به حجم اطلاعاتی که جمع آوری می شود این نوع تحقیق از نظر هزینه مقرون به صرفه است .

5-   مقدار زیادی اطلاعات را میتوان با سحولت نسبی از انواع گوناگون افراد گرد آوری کرد ( مانند گرایشها ، ویژگی های فردی ، انگیزه ها ) .

6-   داده های جمع آوری شده از طریق نظر سنجی را میتوان به آسانی به صورت آماری نشان داد و همچنین در میان افرادی که اطلاعات آنان جمع آوری شده است مقایسه انجام داد .

7-   اطلاعات مقیدی در کتابخانه ها ، اینترنت و مراکز مطالعاتی وجود دارند که میتوان به عنوان منابع ثانویه همراه با نتایج نظر سنجی از آنها استفاده کرد .

نظرسنجی ها به دو دسته تقسیم میشوند :

1-   نظر سنجی سیاسی اجتماعی : به سنجش عقاید عمومی در زمینه های سیاسی و اجتماعی می پردازد و نظر خواهی سیاسی به طور ویژه به تجزیه و تحلیل افکار عمومی نسبت به مسائل سیاسی توجه دارد و برای تاثیر افکار عمومی بر حکومت اهمیت قائل است در این نوع نظر سنجی ها علاوه بر رفتار سیاسی افراد فعالیت گروههای فشار و احزاب سیاسی و نیز تکنیکهای افرادی که میکوشند از راه افکار عمومی دولت را تحت تاثیر قرار دهند مورد مطالعه قرار میگیرد . دولتها بطور فزاینده نظر سنجی ها را ابزاری مفید برای هدایت برنامه های اطلاعاتی و تبلیغاتی خود می دانند و گاهی هم به نظر سنجی به عنوان یک راهنما برای صورت بندی سیاستهای خود توجه میکنند مثل انتخابات .

2-   نظر سنجی های بازار : شرکتهای تولیدی و صنعتی در زمینه بازاریابی اقدام به سنجش افکار می کنند بعضی از تحقیقات افکار سنجی ها نیاز به بررسی نگرش مردم در باره بنگاههای اقتصادی یا روابط اجتماعی این بنگاهها با مردم می پردازد بیشترین نظر سنجی ها برای کارخانه داران انجام می گیرد و در آنها راجع به نظر مشتریان در مورد تولیدات کارخانه پرسش می شود تا بفهمند که مشتریان خواهان چه نوع محصولاتی هستند یا هر یک از فرآورده ها چه امتیازات و چه نقص هایی دارند . و این که کدام وسیله ارتباطی بهتر می تواند محصولات آنها را تبلیغ کند .

گامهای نظر سنجی :

تحقیقات نظر سنجی به روش پیمایشی انجام میشود ، پیمایش یک روش تحقیقی است که داده های مورد نیاز تحقیق را از طریق پرسشنامه ، مصاحبه ، مشاهده و یا تحلیل محتوا بدست می آورد و پس از رتبه بندی داده های جمع آوری شده اقدام به توصیف ، مقایسه و تحلیل اطلاعات می نماید .

سنجش افکار :

شناخت افکار عمومی و کسب آگاهی های دقیق در مورد جهت گیری آن نصبت به موضوعات خاص که از آن به عنوان سنجش افکار عمومی تعبیر می شود در جوامع امروزی از اهمیت شایانی برخوردار است . سیاست مداران ، اقتصاد دانان ، جامعه شناسان ، بازرگانان ، متخصصین تبلیغات ، مطبوعات و روابط عمومی ها بطور جدی نیازمند شناخت و پیش بینی افکار عمومی هستند .

تعریف افکار سنجی :

افکار سنجی عبارت است از اجرای اقدامات و تلاشها جهت نشان دادن عقاید مردم نسبت به یک موضوع در یک محل خاص و در یک مقطع زمانی .

اهمیت افکار سنجی :

در جوامع امروزی افکار عمومی به عنوان منشاء نوین قدرت و مشروعیت شناخته شده است به همین دلیل دولتها همسو سازی و همراه کردن افکار عمومی با سیاستها و تصمیمات خود را وجه همت خویش قرار دادند . در واقع افکار عمومی به یک نیروی تعیین کننده تبدیل شده و بطور روز افزون بر اهمیت آن افزوده می شود . نکته مهم و حاءز اهمیت این است که بدون کسب اطلاعات صحیح و دانش لازم در مورد افکار عمومی هر گونه تلاش در به حرکت در آوردن ، جهت دادن و هدایت افکار عمومی در مسیر های مورد نظر تصمیمی مهم و تعیین کننده در مورد جامعه ، اتخاذ و به مرحله اجرا در آوردن . در این صورت در افقی تاریک و پر ابهام نصبت به آیند ه حرکت کرده و قادر به پیش بینی نوع واکنش مردم نصبت به آن موضوع نخواهند بود .

روشهای افکار سنجی :

همه گروهها و مراکز اجتماعی ، علمی ، سیاسی و اقتصادی متناسب با نیازهای خاص خودشان به سنجش افکار می پردازند این فرآیند سبب افزایش و گسترش مراکز سنجش افکار شده و هر روزه شیوه های جدیدتر و پیچیده تری برای سنجش افکار بوجود می آید سنجش افکار شامل مراحل زیر است :

1-   معیین نمودن هدفهای تحقیق

2-   تعریف و تعیین محدوده جامعه آماری

3-   انتخاب نمونه های کافی که نماینده این جامع باشند .

4-   تعیین گروه شاهد ( گروهی که بطور نمونه انتخاب شده تا از آنها نظر خواهی شود )

5-   تهیه پرسشنامه یا طرح سوالات مصاحبه

6-   انجام آزمایش ساده قبل از شروع یعنی قبل از شروع کار اصلی یکبار آن را به صورت آزمایشی انجام دهیم .

7-   اجرای پرسشنامه یا مصاحبه

8-   جمع بندی و استخراج داده ها و جدول بندی نتایج

9-   تجزیه و تحلیل اطلاعات و تفسیر نتایج بدست آمده

به این ترتیب موسسه های سنجش افکار با بهره گیری از روشهای علمی ضمن جمع آوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات به پیش بینی در مورد سمت گیری افکار مبادرت میورزند .  

کاربردهای افکار سنجی :

یکی از این کاربردها بهره گیری از نظر سنجی ها در امر برنامه ریزی و تصمیم گیری های دولت می باشد . دولتها با استفاده از اطلاعات حاصله در مورد تمایلات و گرایش افکار  در جامعه با بصیرت و شناخت کافی به برنامه ریزی می پردازند سازمانها و موسسات مختلف با بهره گیری از داده های افکار سنجی میزان موفقیت خود را افزایش می دهند برخی از این سازمانها برای ادامه فعالیت ناگزیر از انجام نظر سنجی و استفاده از نتایج آن در برنامه های خود می باشند .

 برخی از مهمترین کاربردهای سنجش افکار بدین ترتیب می باشند :

1-   ارزیابی عملکرد دستگاههای اداری در نزد مردم و انتقال خواسته های آنها به سازمانها

2-   اصلاح و تربیت

3-   تسحیل و تصحیح سیاست گذاری ، تصمیم گیری و اجرا

4-   نظر سنجی ها میتوانند داده های مفیدی در اختیار محققین علوم اجتماعی بویژه جامعه شناسی و علوم سیاست بگذارند .

نمونه سوالات : 

سوالات افکار عمومی

1-    افکار عمومی ، موضوع مورد علاقه و مطالعه متخصصان کدام رشته ها است ؟ علم حقوق و جامعه شناسی و تاریخ

2-     افکار عمومی از مشخصه های چه عصری است و خیزش آن را باید با خیزش چه پدیده ای همزمان دانست ؟ میتوان پیدایش افکار عمومی را در عصر جدید و جوامع سنتی دانست .

3-    با چه توجیهی هانس اسپیر افکار عمومی را پدیده ای جدید میداند؟ او افکار عمومی را اظهار نظرهای رایج در باره مسائل کشور و پدیده ای میداند که در همه کشورها دیده نمیشود و تنها در جوامع جدید شکل گرفته و با گسترش رسانه های همگانی و سازمانهای سیاسی توسعه یافته است .

4-   بیور و دیگر تاریخ شناسانی که افکار عمومی را در قرون گذشته بررسی میکنند در باره نقش کانالهای ارتباطی در گسترش افکار عمومی چه نظری دارند ؟ از کانالهای ارتباطی به عنوان شاخصها بحث میکنند و معتقدند که به موازی گسترش کانالهای ارتباطی گستره وجودی و شخصیت افکار عمومی توسعه یافته است .

5-   مهم ترین موسسات اجتماعی و مکانهای تجمع اوایل قرن هجدهم را نام ببرید که در آنها با استفاده از ادبیات و فن بییان ، فضای بحث و مجادله رواج داشت ؟ قهوه خانه های انگلستان ، سالنهای پاریس و انجمنهای مختلف در کشور آلمان این مکانهای تجمع که در آنها به ادبیات و فن بیان توجه خاصی داشتند .فضایی را خلق کردند که در آن قدرت مجادله یا بحث بر ثروت و جلال و القاب برتری داشتند.

6-    افکار سنجی چیست ؟ افکار سنجی عبارت است از اجرای اقدامات و تلاشها جهت نشان دادن عقاید مردم نسبت به یک موضوع در یک محل خاص و در یک مقطع زمانی .

7-    گامهای پژوهش پیمایشی را توضیح دهید ؟ روش پیمایشی انجام میشود ، پیمایش یک روش تحقیقی است که داده های مورد نیاز تحقیق را از طریق پرسشنامه ، مصاحبه ، مشاهده و یا تحلیل محتوا بدست می آورد و پس از رتبه بندی داده های جمع آوری شده اقدام به توصیف ، مقایسه و تحلیل اطلاعات می نماید .

8-   نظریه منفعت گرا و حکومت اکثریت که در طول سالهای پایانی قرن هجدهم توسط استوارت میل و بتنام مطرح شد چه نقشی را برای افکار عمومی در حکومت قائل است توضیح دهید؟ او معتقد بود که رفتار مردم در وحله اول برای ارضاء امیال فردی و گریز از رنج است و به این ترتیب جامعه متشکل از افرادی است که بدنبال به حد اکثر رساندن منافع و خواسته های خود هستند و بنابر این برای هماهنگ ساختن این منافع نامتجانس نیاز به یک ساز و کار است راه حل این مشکل حکومت اکثریت بود که از طریق انتخابات و همه پرسی منظم استقرار می یافت .

9-   در باره وجوه اختلاف میان برداشت منفعت گرا از افکار عمومی و نظریات پیشین عصر روشنگری توضیح دهید ؟  عمدتا ناشی از تفاوت این دو در تعیین صلاح عمومی است در نگرش پیشین افکار عمومی به عنوان روشی برای تشخیص خواست عمومی بود که به نحو مطلوبی از طریق دخالت مستمر عموم در بحثهای مستدل مشخص میشد اما در منفعت گرا افکار عمومی از طریق یک فرایند حداکثر ساز یعنی از طریق حکومت اکثریت مشخص می شد .

10-چه عواملی موجب رشد همه جانبه رشته افکار عمومی در جوامع معاصر شده اند ؟ نام ببرید ؟ 1- تکنیکهای بررسی پیشرفته 2- خوراک فراوان برای تغذیه افکار3- توجه روز افزون به افکار عموم 4 - رشد فزاینده روابط اجتماعی.

11-  چه رابطه ای میان نظام ارزشی یک جامعه و افکار عمومی آن وجود دارد ؟ با مطالعه نوع افکار رشد وضعف آن و اشکال گوناگون آن میتوان به تمایلات عموم پی برد و دریافت چگونه افکار عمومی با وجدان فردی و جمعی ارتباط پیدا میکند و چگونه رابطه بین انسان شخصی و انسان جمعی صورت میگیرد.

12-  در تعاریف افکار عمومی سه خصلت این پدیده را چه دانسته اند ؟ در هر سه این ویژگی ها چه موضوعی هویدا است ؟ 1-  آشکار بودن  2-  آگاهانه و هوشیار بودن  3-  از وسعت کافی برخوردار بودن  . کیفیت ارتباطی برتر در بستر مردمی یعنی جائیکه تراکم جمعیت بالا است خود را نشان میدهد .

13-  شش موقعیت و شرایط مشخصی که رویداد افکار عمومی در آن جا به وقوع میپیوندد نام ببرید ؟

1-   باید یک واقعه مرکزی و یا شماری از وقایع متناوب و پشت سر هم از یک نوع وجود داشته باشد.

2-   فضا باید مساعد باشد افکار عمومی در بستر مردمی شکل میگیرد.

3-   باید محتوای افکار پاسخگوی نیازهای ظاهری و باطنی افراد باشد.

4-   افکار عمومی به واسطه رسانه ها گروهی باید گسترش یابد.

5-   افکار عمومی باید با دخالت مستقیم مردم گسترش یابد.

14-  روشهای افکار سنجی کدامند ؟

1-   معیین نمودن هدفهای تحقیق

2-   تعریف و تعیین محدوده جامعه آماری

3-   انتخاب نمونه های کافی که نماینده این جامع باشند .

4-   تعیین گروه شاهد ( گروهی که بطور نمونه انتخاب شده تا از آنها نظر خواهی شود )

5-   تهیه پرسشنامه یا طرح سوالات مصاحبه

6-   انجام آزمایش ساده قبل از شروع یعنی قبل از شروع کار اصلی یکبار آن را به صورت آزمایشی انجام دهیم .

7-   اجرای پرسشنامه یا مصاحبه

8-   جمع بندی و استخراج داده ها و جدول بندی نتایج

9-   تجزیه و تحلیل اطلاعات و تفسیر نتایج بدست آمده

15-کاربردهای سنجش افکار را توضیح دهید ؟ یکی از این کاربردها بهره گیری از نظر سنجی ها در امر برنامه ریزی و تصمیم گیری های دولت می باشد . 1- ارزیابی عملکرد دستگاههای اداری در نزد مردم و انتقال خواسته های آنها به سازمانها 0 2- اصلاح و تربیت 3- تسحیل و تصحیح سیاست گذاری ، تصمیم گیری و اجرا . 4- نظر سنجی ها میتوانند داده های مفیدی در اختیار محققین علوم اجتماعی بویژه جامعه شناسی و علوم سیاست بگذارند .

16-برای آن که افکار عمومی شکل بگیرد باید سه عامل وجود داشته باشد این سه عامل را نام ببرید ؟ 1-  کانالهای ارتباطی  2-  موضوعات  3-  عموم مردم .

17-  منظور دانشمندان از توانایی رسانه در ایجاد بحث چیست ؟ دانشمندان عقیده دارند که رسانه ها با قرار گرفتن میان کنش گران سیاسی و مردم دو کار اساسی را در فرایند افکار عمومی انجام میدهند . 1- نخست آنکه نقش گزارشی ایفا میکنند یعنی رسانه ها در غالب اخبار و تفاصیل فضا سازی ذهنی میکنند 2- دوم اینکه با منعکس کردن پاسخ های مردمی به برخی پرسش ها نقش نظر سنجی را به خود اختصاص می دهند و این امکان را فراهم میساند که همه در جریان فضای ذهنی مردم قرار بگیرند .

18-  چرا تصمیم گیری ارتباط بسیار زیادی با افکار عمومی جامعه دارد ؟ زیرا نظرات بیان شده نشان دهنده تصمیمی هستند که افراد در مورد موضوعی مهم گرفته اند در سطح تصمیم گیری تفاوت بین نظر و گرایش به روشنی آشکار میشود

19-  نظر سنجی چه تفاوتی با افکار عمومی دارد ؟سنجش افکار یا نظر سنجی پژوهشی است که امکان شناخت نظرات افراد را در مورد موضوع معینی در زمان خاصی برای ما فراهم می آورد در حالی که افکار عمومی فرایندی اجتماعی است که در زمان شکل میگیرد .  

20-  فرآیند اقناع در ارتباط میان فردی را توضیح دهید ؟ اقناع فرایندی است هم اجتماعی و هم نمادی در اینجا صحبت بر سر وضعیت هایی است که در آنها به کمک نمادها سعی در تغییر نظر دیگری شود قدرت اقناعی واژگان میتواند با وسایل قهر آمیز همراه شود تا هدف اقناع کننده حاصل شود . هدف نهایی اقناع تغییر رفتار است.

21-   شایعه چیست و بیان کننده چه نوع نگرانی و اضطراب عمومی میباشد ؟ شایعه بیان کننده نگرانی ها و اضطراب های بخشی از مردم در برابر فریب اطلاعاتی است شایعه نوعی پیام است که برای تحریک هیجانی ترس را بوجود می آورد . شایعه کسی را قانع نمیکند اما چیزی را بزبانها می آورد که عموم حاضرند آن را باور کنند . شایعه به آسانی به میان اخبار میخزد ،

22-  ابهام که به زایش شایعه کمک میکند چه مواقعی به وجود میآید ؟ ابهام به زایش شایعه کمک میکند یعنی ابهام وقتی بوجود می آید که خبر به روشنی داده نشود یا دو توصیف متضاد از یک رویداد عرضه شود یا افراد بخوبی نفهمند که رسانه چه گفته است .

23-  تایید یا تکذیب شایعه از زبان یک مقام رسمی چه تاثیری بر شایعه میگذارد ؟ وقتی شایعه از زبان یک مقام رسمی تایید میشود به خبر تبدیل میشود ولی هنگامی که تکذیب میشود به صورت شایعه باقی میماند و حتی دوام میابد زیرا مردم همیشه به رسانه اعتماد ندارند .

24-شایعه بیشتر در چه هنگام دیده میشود ؟ شایعه عمدتا در مورد موضوعاتی است که برای مردم جالب است شایعه اغلب محصول تلاش جمعی است برای توجیه دشواری که از طریق مجاری رسمی توجیه نشده است .

25-  دو شرط اصلی انتقال شایعه را نام ببرید و توضیح دهید که چه رابطه ای بین این دو وجود دارد ؟ دو شرط اصلی انتقال شایعه اهمیت موضوع و ابهام هستند . رابطه بین ابهام و اهمیت موضوع افزایشی نیست بلکه ضربدری است یعنی اگر یکی از این دو صفر باشد شایعه دامنگیر نخواهد شد یعنی چنانچه موضوع به اندازه کافی اهمیت نداشته باشد یا اگر ابهامی در میان نباشد شایعه ای وجود نخواهد داشت . بروز شایعه اغلب در نتیجه سکوت رسانه ها حاصل میشود انسان همواره نیاز دارد با اطمینان زندگی کند لذا در وضعیت های نامطمئن عقل خود را بکار میگیرد و چنانچه منبع مطمئن بدست او نرسد از جای دیگر آن را بدست خواهد آورد .

26-  دو منبع اصلی افکار عمومی یعنی رسانه ها و شایعات چه رابطه ای با هم دارند ؟ توضیح دهید ؟ دو منبع اصلی افکار عمومی یعنی رسانه ( مجرای رسمی ) و شایعات ( مجرای موازی ) با هم رابطه ای مبهم و دو پهلو دارند رسانه های جمعی با حفظ سکوت در برابر بعضی شایعات آنها را خاموش میکند یا بر عکس با تبلیغات آنها را به روشنی میرساند معمولا رسانه ها را حل دوم را انتخاب میکنند زیرا در جوامع جدید کار اصلی رسانه ها واقعیت سازی است لذا اگر چه رسانه ها شایعه را بوجود نمی آورند اما به عنوان واسطه آن را تقویت میکنند یا حتی گاهی با دادن نظراتی که مردم را وحشت زده و تشنه قبول شایعات میکنند شایعه سازی را تقویت مینمایند بنابر این رسانه و شایعه دو منبع پویا و وابسته به هم هستند که عملکرد هر یک روی دیگری تاثیر میگذارد

27-  میل انسانها به سه عامل پایه و اساس شایعه است این سه عامل را نام ببرید ؟ 1- میل به برقراری ارتباط 2-  تقسیم احساسات با دیگران 3-  اغنای همنوعان .

28-  چرا شنونده با شنیدن شایعه میل به افزودن شاخ و برگ به آن پیدا میکند ؟ افزودن شاخ و برگ به خاطر اقناع کردن صورت میگیرد شنونده با شنیدن شایعه از زبان یک دوست با آوردن دلایل دیگری در راستای فکر اصلی شایعه به آن شاخ و برگ میدهد این آغاز تشکیل گولوله برفی است که هر چه بغلتد بزرگتر میشود .

29-  چه چیز موجب حفظ طراوت شایعه میشود ؟ شایعه همه چیز را به روز میکند ، رویداد همیشه امروز روی داده است طبیعی است که اشخاص بیشتر به اخبار و رخ دادهای فعلی یا آینده نزدیک علاقه نشان بدهند تا به اتفاقات بی زمان و بی مکان یا مربوط به جاهای دیگر این تمایل همیشگی به امروزی کردن تاریخ ها موجب میشود که طراوت شایعه حفظ شود

30-به چه دلایلی افکار عمومی را اساسا فرایندی اجتماعی میدانند ؟ به دو دلیل افکار عمومی اساسا فرایند اجتماعی است :

1-    نظرهایی که ابراز میشوند در جهت نظرهای دیگران و برای پشتیبانی از آنهاست.

2-    نظرهایی که ابراز میشوند نتیجه مباحثه با دیگران است .

31-  پویایی گروهی چیست ؟ پویایی گروهی چه تاثیری بر شکل گیری نظرات افراد دارد ؟ افراد گروه را نمیتوان با حاصل جمع نظرهای افراد گروه برابر دانست گروه ،کلیتی است تفکیک ناپذیر از افرادی که آن را تشکیل میدهند . این واقعیت را پویایی گروهی مینامند. میل به شباهت داشتن به دیگران و همرنگی با آنها نیروهایی هستند که دست و پای موجود انسانی را میبندد. وقتی قرار است افکار عمومی تحلیل شود یکی از موضوعات دو پهلو و ابهام آمیز موضوع قاعده اکثریت است که از آن به عنوان استبداد اکثریت هم نام برده میشود . از آنجا که گروه حکم به یکی بودن میدهد بیم آن میرود که نظر اقلیت زیر فشار اکثریت از بین برود ، افرادی که حس میکنند نظرشان از نظر اکثریت فاصله میگیرد از ترس ترد شدن آن را به زبان نمیآورند.

32-در بحثهای گروهی میتوان سه مرحله اصلی را از هم تمیز داد این سه مرحله را نام ببرید ؟  1-  پیدایش نظرات نا همسو در موضوع بحث   2-  همسویی افراد       3- مذاکره بین افراد برای یافتن راه حل

33-منظور از جریان دو مرحله ای ارتباط چیست ؟ هر شخص در میان عموم دو نوع ارتباط برقرار میکند .

1-    ارتباط میان فردی ( یا بحث اعضای گروه خود ) .

2-    ارتباط جمعی ( مصرف کننده رسانه ها ) .

34-  مهم ترین ویژگی های رهبر فکری opinion leader و نقش او را در شکل گیری افکار عمومی بنویسید ؟ نقش رهبران فکری در شکل گیری افکار عمومی بسیار مهم است این شخص کسی است که با تماسهای شخصی روزمره و انجام بحث در نظر و تصمیم اشخاص در مورد بعضی از قضایا تاثیر میگذارد رهبران اشخاصی هستند که به شکلی خاص بیدار ، فعال و علاقمند به سیاست هستند و بویژه مصرف کنندگان بزرگ رسانه ها نیز هستند . کسی که در زمینه ای رهبر میشود الزاما در زمینه ای دیگر رهبر نیست بعلاوه جریان نفوذ رهبر الزاما به طور عمودی نیست و برعکس نفوذ بین شخصی یا سطح افقی مهمتر است . ( از درون جامعه بوجود می آیند و رشد میکنند و ارتقا میابند ) .    

35-  همانند سازی با گروه چه نقشی در شکل گیری نظر افراد دارد ؟ فرد معمولا نظرهای تازه را اگر با هنجارهای گروه او همخوانی نداشته باشد رد میکند . نظراتی که فرد در گروه ابراز میکند بستگی به نقشی دارد که او در گروه ایفا میکند هر چه نقش فرد در گروه مهمتر باشد بیشتر تمایل دارد در نقش عضو گروه رفتار کند .

36-میان مذاکره و تفاهم چه رابطه ای وجود دارد ؟ مذاکره هم نوعی پیش درآمد تفاهم است و هم پیش شرط آن ، مذاکره در داخل گروه یک نوع بحث میان فردی است با این تفاوت که در بحث گروهی تعداد شرکت کنندگان بیشتر و در نتیجه شرایط پیچیده تر است یکی از مشخصه های مذاکره اجتماعی این است که از قواعد پیروی میکند ، در جریان بحث ها اعضای گروه اطلاعات خود را با هم مبادله میکنند . بنابر این مذاکره برای دستیابی به توافق هنگامی که افراد مشترک المنافع باید همسو عمل کنند ضروری است .

37-  هر فرد با سرمایه اطلاعاتی خود در مذاکره شرکت میکند این سرمایه منعکس کننده چه چیزهایی از فرد است ؟ این سرمایه ارزشها ، گرایشها و نظرات او را منعکس میکند  به هنگام مذاکره اطلاعات تازه و نظر دیگران میتواند نظر اولیه او را تغییر دهد افراد با شدت یکسان در مذاکره شرکت نمیکنند اشخاصی که به شدت با مسئله ای درگیرند ، انگیزه بیشتری دارند و به اخبار مربوط به آن مسئله بیشتر توجه نشان میدهند و در مذاکرات شرکت میکنند این اشخاص به قضاوتهای خود نیز مطمئن تر اند و مشکل نظرات خود را تغییر میدهند با وجود این معلوم شده است این اشخاص بهترین طرفهای مذاکره نیستند .

38-  چرا در مطالعه افکار عمومی ، پرداختن به موضوع تصمیم اهمیت دارد ؟ زیرا نظرات بیان شده نشان دهنده تصمیمی هستند که افراد در مورد موضوعی مهم گرفته اند در سطح تصمیم گیری تفاوت بین نظر و گرایش به روشنی آشکار میشود تصمیم گیری بیانگر یک نظر است در حالی که گرایش فشار عاطفی و تمایل به دادن پاسخ مثبت یا منفی به یک موضوع را روشن میکند

39-  در مطالعه اثر رسانه ها بر افکار عمومی سه دوره متفاوت را میتوان تشخیص داد این سه دوره را بنویسید ؟

1-   دوره نخست : که قدرت رسانه ها را مسلم فرض می کرد.

2-   دوره دوم : که اثر حداقل رسانه ها را مطرح کرد.

3-   دوره سوم : بر پیچیدگی اثرات و اندیشه متمرکز بر قدرت تلویزیون استوار است.

40-  پرایس و رابرتز عقیده دارند که رسانه ها با قرار گرفتن میان کنشگران سیاسی و مرد. دو کار اساسی را در فرآیند افکار عمومی انجام میدهند آن دو را بنویسید ؟ نخست اینکه نقش گزارشی ایفا میکنند یعنی رسانه ها در قلب اخبار و تفاسیر رخدادها فضا سازی ذهنی میکنند دوم اینکه با منعکس کردن پاسخهای مردم به برخی پرسشها نقش نظر سنجی را به خود اختصاص میدهند و این امکان را فراهم میکنند که همه در جریان ذهنی قرار بگیرند .  

41-  مفهوم برجسته سازی برای نخستین بار توسط چه کسی مطرح شد؟ مفهوم برجسته سازی برای نخستین بار در کارهای روزنامه نگاری سیاسی توسط  والتر لیپمن مطرح شد .

42-  نقش تقویمی رسانه ها نشان دهنده کدام قدرت رسانه هاست ؟ مطالعات در مورد برجسته سازی فراوان صورت گرفته است همه آنها به این نوع فرایند نمی پردازد و برای متغیرهایی که بکار می گیرند ارزش واحدی قائل نیستند اما همه آنها به افکار عمومی و رابطه آن با رسانه ها توجه دارند . کارکرد صحنه پردازی در رسانه ها که با توجه به نقش تقویمی رسانه ها تحمیل شده است در سالهای دهه 1970 توسط متخصصان امریکایی علوم سیاسی پیشنهاد شد در نقطه شروع تحلیل دو نظر وجود دارد یکی آنکه رخدادها آنقدر فراوانند که رسانه ها نمی توانند به همه آنها توجه یکسان نشان دهند . دوم آنکه عموم نمی توانند تمام آنچه را که از رسانه ها پخش میشود هضم نمایند و به اجبار نوعی گزینش در میان رخدادها انجام میگیرد به این دلیل است که رسانه ها برای ارائه رخدادها از تقویم استفاده می کنند و برای عرضه موضوعات ترتیب قائل می شوند .

43-          نظریه موسوم به فضای تقویمی اساسا چه چیزی را بیان میکند ؟ آقای مک کومبز  و  شاو  مفهوم تقویم را مطرح کردند و اعلام کردند که ممکن است که اغلب اوقات مطبوعات موفق نشوند به اشخاص بگویند چه فکری بکنند ، اما با تاثیر فوق العاده ای که بر مردم دارند میتوانند بگویند به چه باید فکر کنند از این رو پژوهش گران به طرح فرضیه زیر دست زدند  چنانچه درست باشد که رسانه های همگانی بر جهت دادن به گرایشها و رفتارهای عامه تاثیر ناچیزی دارند باید دانست که با برنامه ریزی زمانبندی شده در عرصه رخدادها موفق می شوند بر گرایشهای مردم به موضوع های سیاسی تاثیر بگذارند ، رسانه ها برای ساختن واقعیت سیاسی و اجتماعی درست شده اند زمانبندی اطلاعات هنگام برگزاری انتخابات اهمیت بسزایی دارد پژوهشگران متوجه شدند :

1-    رای دهند گان به هنگام تبلیغات انتخاباتی بخش اعظم اطلاعات خود را از رسانه ها دریافت می کنند .

2-    آنها از طریق رسانه ها به اطلاعات تازه دست پیدا میکنند .

3-    در مورد رخدادهای جدید به هنگام انتخابات آنها به نسبت اهمیتی که رسانه ها به موضوعات می دهند از این موضوعات مطلع می شوند

44-چرا بعضی از دانشمندان افکار عمومی را به عنوان نوعی سازمان اجتماعی میداند ؟ چارز هورتون کولی افکار عمومی را صرفا مجموعه ای از نظریات و عقاید جدا از هم نمیدانست بلکه آن را سازمان یا فرایندی مجتمع از تاثیرات ارتباطی و دوجانبه میدید . آقای فردینان تونیس جامعه شناس آلمانی افکار عمومی را عقاید مشترک گروهی از مردم میداند بویژه زمانی که این عقاید به اثبات رسیده یا مردود شده است .

45-  عقیده هابرماس در مورد شکل گیری افکار عمومی را بنویسید ؟ معتقد است که گرایشهای تاریخی ارتباط تنگاتنگی با رشد سرمایه داری و طبقه اشراف در اروپا داشتند و در نهایت به ظهور یک فضای عمومی منطقی منتقد منجر شد در سالهای آخر قرن 17 گونه های جدیدی از موسسات اجتماعی رواج یافتند . قهوه خانه های انگلستان ، سالنهای پاریس و انجمنهای مختلف در کشور آلمان این مکانهای تجمع که در آنها به ادبیات و فن بیان توجه خاصی داشتند فضایی را خلق کردند که در آن قدرت مجادله یا بحث بر ثروت و جلال و القاب برتری داشتند ، طبق گفته های هابر ماس اجتماع ادبی قرن 18 با کسب نفوذ سیاسی و از طریق انتشار ادبیات سیاسی به انتقاد آزاد از استبداد مطلق دوران خود پرداختند ، تبادل آزاد اطلاعات و استدلالهای صریح انتقادی یک فضای سیاسی عموم را بوجود آورد با خلق و توسعه این فضای عمومی اخبار عمومی به عنوان مرکز جدید از قدرت سیاسی ظاهر شد ، هابر ماس بویژگیهای منطقی بودن و تساوی بودن افکار عمومی در عصر روشنگری اشاره میکند و آن را ناشی از گفتمان مستدل و گفتگوی فعال میداند به نظر او در این فضای عمومی هدف ( تعیین خواسته ها و صلاح عمومی با مشارکت همگان در بحث هاست ) دراین فضای مباحثه همه افراد به طور مساوی و مستقل از شان اجتماعی و اقتصادی شرکت دارند و بجای قدرت سیاسی به افکار شایسته میدان داده میشود

46-افکار عمومی چگونه در کنترل اجتماعی ایفای نقش میکنند ؟ افکار عمومی نقش عمده ای در افکار عمومی ایفا میکنند افراد مجبور هستند خود را با هنجارها و استانداردادهای هنجاری واحد اجتماعی بزرگتر تطابق دهند . سیاستمداران از طریق افکار سنجی سعی میکنند تا از واکنش افکار عمومی نصبت به کارهایشان مطلع شوند گروهی از افراد و سازمانها که از مخالفت افکار عمومی میهراسند سعی میکنند فعالیتهای خود را مخفی نگه دارند .

47-با توجه به چه منطقی ، جزئیاتی که در شایعه نقش اساسی بازی نمیکنند ، حذف و تنها نکات بارز هدفمند در شایعه حفظ میگردند ؟ منطق ساده سازی باعث میشود که جزئیات ذایل دور ریخته شود و تنها نکات بارز و هدفمند در شایعه حفظ گردد .